Programma
08:30 uur Ontvangst
09:15 - 10:30 uur Plenair programma
- Welkomstwoord door Pearson
- Keynote: The Past, Present, and Future of Cognitive Theory and Cognitive Assessment
10:30 - 11:00 uur Koffiepauze
11:00 - 12:30 uur Deelsessies ronde 1
Dr. Dawn Flanagan
1.1 Diagnosis of Specific Learning Disabilities

Alissa Sikkenk & Jeannette Rosbach
1.2 IQ tests, zoveel keuze? Praktische sessie rondom testkeuze voor PDW’ers en startende gedragswetenschappers

Dr. Katinka Haar & Drs. Jolinde Spoelstra-Niezink
1.3 ​Hoe je rekening houdt met de transculturele context van de cliënt wanneer je een IQ onderzoek inzet.

Dr. Marc Hendriks
1.4 Het CHC-model herzien; toepassing bij de interpretatie van de WAIS-IV-NL

Dr. Paul van der Heijden
1.5 Het CHC-model herzien; toepassing bij de interpretatie van de WISC-V-NL
12:30 - 13:30 uur Lunch
13:30 - 15:00 uur Deelsessies ronde 2
Dr. Petra Hurks
2.1 Cognitieve ontwikkeling en training bij het jonge kind

Drs. Femke Jonker
2.2 Licht Verstandelijke Beperking: de uitslag van een IQ-test is niet genoeg

Dr. Bart Vogelaar
2.3 Hoe verhoudt intelligentie-onderzoek zich tot moderne benaderingen van hoogbegaafdheid?

Dr. Selma Ruiter
2.4 Bespreking van de meest gestelde vragen over de WISC-V uit de praktijk

Dr. Joukje Oosterman
2.5 De rol van cognitieve reserve bij het ouder worden
15:00-15:30 uur Middagpauze
15:30 - 16:30 uur Afsluitend Plenair programma
- Paneldiscussie o.l.v. Dr. Marc Hendriks
- Afsluiting door dagvoorzitter
16:30 uur Borrel









De keynote spreker is bekend!
Dawn Flanagan Dag van Intelligentie

Dr. Dawn P. Flanagan

Professor of Psychology at St. John's University in NY and Affiliate Clinical Professor at Yale Child Study Center, Yale University School of Medicine.

Dr. Flanagan is a widely published author and serves as an expert witness, SLD consultant, and test/measurement consultant and trainer for organizations nationally and internationally. She is a Fellow of APA and a Diplomate of the American Board of Psychological Specialties. She recently received APA’s Division 16 inaugural Contributions to Practice Award.

Keynote: The Past, Present, and Future of Cognitive Theory and Cognitive Assessment. During the keynote we will briefly trace progress in theories of the structure of cognitive abilities within the psychometric tradition from the early 1900s to present day. Next to this, progress in cognitive assessment will be presented, demonstrating how test development eventually caught up to contemporary theory and how Cross-Battery Assessment (XBA) facilitated that process. This presentation will conclude with a demonstration of how CHC theory and XBA are used to inform the diagnosis of learning disorders and disabilities.

Deelsessies waaronder:

Dr. Katinka Haar & Jolinde Spoelstra-Niezink

Kinder- en jeugdpsychiater | Gezondheidszorg psycholoog

Dr. Katinka Haar (1972) studeerde vanaf 1990 geneeskunde en behaalde in 1997 haar artsdiploma aan de Rijks Universiteit Groningen. Zij heeft na de tropenopleiding, twee jaar in een vluchtelingenkamp in Tanzania gewerkt. Bij terugkomst in Nederland is zij in 2002 gestart met de opleiding Arts Maatschappij en Gezondheid (profiel tuberculosebestrijding), welke zij in 2006 heeft afgerond. Na een periode bij de verslavingszorg Noord Nederland te hebben gewerkt is zij in 2009 gestart met de specialisatie psychiatrie. In november 2010 is zij gepromoveerd op het proefschrift ; Epidemiology of HIV-infection and drug resistance among tuberculosis patients in the Netherlands”. Sinds 2015 is zij werkzaam als kinder-en jeugdpsychiater en als EMDR-practitioner bij Accare en FACT-jeugd te Emmen. Binnen haar dagelijkse werk in Emmen behandelt zij veel (getraumatiseerde) asielzoekerskinderen. Naast haar werk is zij landelijk actief binnen het afdelingsbestuur transculturele psychiatrie, is zij lid van de projectgroep multidisciplinaire richtlijn vluchtelingkinderen en lid van de expertgroep voor de actualisatie van het kennisdossier ‘Hulp aan vluchtelingenkinderen’.

Jolinde Spoelstra-Niezink is werkzaam als GZ-psycholoog in opleiding tot Klinisch Neuropsycholoog (GIOS) bij Accare Kinder- en Jeugdpsychiatrie. Ze is daar ruim 11 jaar werkzaam en heeft ervaring met zowel ambulante als klinische afdelingen en als coördinator van www.99gram.nl. Ze is in 2007 afgestudeerd als ontwikkelingspsycholoog en neuropsycholoog bij de Rijksuniversiteit in Groningen. Ze geeft daar als gastdocent college over ethiek en college over intelligentieonderzoek in de praktijk. Ze is daarnaast betrokken bij interne scholing van zorgprofessionals van Accare op het gebied van intelligentieonderzoek. Ze is als behandelaar geschoold in CGT technieken, schematherapie, EMDR en online hulpverlening.


Deelsessie: Hoe je rekening houdt met de transculturele context van de cliënt wanneer je een IQ onderzoek inzet. Welke hobbels kom je tegen in de diagnostiek binnen deze doelgroep? Wat van de brede context van de cliënt is relevant voor je indicatiestelling en afnameprocedure? Er wordt gericht ingegaan op oefeningen om je bewust te worden van je eigen vooroordelen en om te ontdekken hoe je kunt oefenen met communicatie binnen deze doelgroep. Daarnaast geven we informatie over de mogelijkheden en beperkingen tijdens de afname zelf. Hierbij kijken we gericht naar aspecten zoals eerder onderwijs, leesvaardigheden en mogelijke relevante culturele aspecten rondom de onderzoeksetting. We delen met praktijkvoorbeelden onze klinische ervaringen en koppelen deze aan de theorie. We nodigen alle deelnemers uit om vragen te stellen en actief mee te denken tijdens deze deelsessie.

Dr. Selma Ruiter

Gedragswetenschapper, onderzoeker en trainer

Dr. Selma Ruiter is als gedragswetenschapper werkzaam bij de Kinderacademie Groningen en opgeleid en gepromoveerd aan de RuG. Zij heeft zich in het onderzoek vooral gericht op de constructie, de normering en validatie van algemene ontwikkelings- en intelligentietests. Zij was als expert betrokken bij de normering en validering van de WISC-V, maar ook van de SON-R 2-8 en de IDS-2. Zij combineert dit met haar werk in de praktijk van De Kinderacademie en geeft daarnaast al jaren onderwijs in het postmasteronderwijs en training in het toepassen en interpreteren van intelligentietests.


Deelsessie: Bespreking van de meest gestelde vragen over de WISC-V uit de praktijk De trainingen in de WISC-V worden gegeven door De Kinderacademie Groningen. Wij krijgen als trainers vanuit de praktijk veel vragen over de interpretatie van de resultaten op de WISC-V in het algemeen, maar ook meer specifiek over bijzondere scoreprofielen. Welke betekenis kun je geven aan verschillen tussen bepaalde indexen, wanneer is een indexscore of een totaal IQ score nog wel relevant en wanneer niet. Welke keuzes maak je in de analyse en hoe geef je de resultaten weer in een helder gestructureerd en informatie verslag? In deze workshop zal ik de top 10 van meest gestelde vragen behandelen die we hebben gekregen en beantwoord in de afgelopen 1,5 jaar dat de WISC-V in gebruik is.


Dr. Marc Hendriks

Klinisch Neuropsycholoog en universitair docent

Dr. Marc Hendriks is als Klinisch Neuropsycholoog verbonden aan het Epilepsiecentrum Kempenhaeghe in Heeze en als universitair docent aan de sectie ‘Neuro- en Revalidatiepsychologie’ en het ‘Donders Instituut voor Brain, Cognition and Behaviour’ van de Radboud Universiteit Nijmegen. Verder is hij werkzaam als (hoofd) docent bij het SPON in Nijmegen en bij GZopleidingen in Nijmegen, Eindhoven en Utrecht.


Deelsessie: Het CHC-model herzien; toepassing bij de interpretatie van de WAIS-IV-NL Het Cattell-Horn-Carroll model (kortweg CHC) van intelligentie is sinds de begin jaren 90 steeds toonaangevender geworden in de theorievorming van intelligentie. Ook in de meest recente versies van de Wechsler-intelligentieschalen (WAIS-IV en WISC-V) wordt de CHC taxonomie als leidend construct beschouwd. In 2018 is hebben Schneider&McGrew de CHC-theorie geüpdatet. Deze is dan ook niet opgenomen in de gereviseerde structuur van de WAIS en WISC. Een interactieve workshop waarbij aan de hand van casuïstiek dieper wordt ingegaan op de interpretatie van de WIAS-IV-NL. Voorafgaand wordt een korte theoretische inleiding over de herziening van de CHC-taxonomie gegeven. U wordt nadrukkelijk uitgenodigd vragen over de interpretatie van eigen casuïstiek in te brengen.


Dr. Paul van der Heijden

Klinisch Psycholoog / Psychotherapeut en Senior wetenschappelijk onderzoeker

Dr. Paul van der Heijden is klinisch psycholoog/psychotherapeut en senior wetenschappelijk onderzoeker bij het Centrum voor Adolescentenpsychiatrie van de Reinier van Arkelgroep te ‘s-Hertogenbosch. Tevens is hij als post-doctoral fellow verbonden aan het Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour van de Radboud Universiteit Nijmegen.


Deelsessie: Het CHC-model herzien; toepassing bij de interpretatie van de WISC-V-NL Het Cattell-Horn-Carroll model (kortweg CHC) van intelligentie is sinds de begin jaren 90 steeds toonaangevender geworden in de theorievorming van intelligentie. Ook in de meest recente versies van de Wechsler-intelligentieschalen (WAIS-IV en WISC-V) wordt de CHC taxonomie als leidend construct beschouwd. In 2018 is hebben Schneider&McGrew de CHC-theorie geüpdatet. Deze is dan ook niet opgenomen in de gereviseerde structuur van de WAIS en WISC. Een interactieve workshop waarbij aan de hand van casuïstiek dieper wordt ingegaan op de interpretatie van de WISC-V-NL. Voorafgaand wordt een korte theoretische inleiding over de herziening van de CHC-taxonomie gegeven. U wordt nadrukkelijk uitgenodigd vragen over de interpretatie van eigen casuïstiek in te brengen.


Dr. Bart Vogelaar

Docent bij de afdeling Ontwikkelings- en Onderwijspsychologie van het Instituut Psychologie aan de Universiteit Leiden.

Tijdens zijn promotieproject onderzocht Bart het potentieel om te leren van hoogbegaafde en gemiddeldbegaafde basisschoolleerlingen. Hij promoveerde in 2017 aan de Universiteit Leiden met zijn onderzoek ‘Dynamic testing and excellence: Unfolding potential’.


Deelsessie: Hoe verhoudt intelligentie-onderzoek zich tot moderne benaderingen van hoogbegaafdheid? Al decennia houdt men zich bezig met de vraag hoe we hoogbegaafden kunnen/dienen (te) identificeren. In deze deelsessie staan we stil bij hoe intelligentie-onderzoek zich verhoudt tot moderne benaderingen van hoogbegaafdheid en hoe we om kunnen gaan met de haken en ogen verbonden aan gebruik van intelligentietesten in de identificatie van hoogbegaafden.


Dr. Petra Hurks

Universitair hoofddocent kinderneuropsychologie en onderzoeker

Dr. Petra Hurks is als universitair hoofddocent kinderneuropsychologie verbonden aan de Universiteit Maastricht. Ze doet onderzoek op het gebied van cognitieve ontwikkeling, en executieve functies in het bijzonder, en interventiemodellen. Als bewerker is zij betrokken bij de ontwikkeling van de Nederlandstalige versie van de Wechsler intelligentietests voor jonge kinderen (WPPSI-III-NL/WPPSI-IV-NL) en volwassenen (WAIS-5-NL).


Deelsessie: Cognitieve ontwikkeling en training bij het jonge kind. In deze deelsessie staan we stil bij hoe de cognitieve ontwikkeling verloopt bij het jonge kind van 2,5-8 jaar. Drie vragen staan hierbij centraal: (1) Hoe verloopt de ontwikkeling van belangrijke cognitieve functies, gerelateerd aan het CHC-model? (2) Hoe meet je deze functies bij het jonge kind? Hierbij geven we een voorproefje van de WPPSI-IV-NL- de nieuwste versie van de Wechsler intelligentietest voor jonge kinderen. En (3) Zijn de besproken cognitieve functies trainbaar? Hierbij gaan we in op diverse componenten van cognitieve trainingen, zoals het herhaald oefenen van taken en het bewust aanleren en bespreken van denkstrategieën bij kinderen. De deelsessie wordt interactief gemaakt door middel van stellingen en het bespreken van voorbeeldcasuïstiek.


Alissa Sikkenk & Jeannette Rosbach

Universitair docent Pedagogische Wetenschappen en trainer WISC-V-NL | Psychodiagnostisch onderzoeker en WISC-V trainer

Alissa Sikkenk heeft in 2014 de master Maatschappelijke Opvoedingsvraagstukken afgerond aan de Universiteit Utrecht, gevolgd door de master Orthopedagogiek. Na haar afstuderen, heeft Alissa meegewerkt aan verschillende normeringsonderzoeken bij de Kinderacademie. Het normeringsonderzoek van de WISC-V was daar een onderdeel van. Op dit moment werkt zij als docent op de Universiteit Utrecht, o.a. klinische vakken gericht op testafname en verslaglegging. Daarnaast is zij zelfstandig gevestigd orthopedagoog.

Jeannette Rosbach is in 2004 afgestudeerd als pedagoge aan de Universiteit Leiden met de specialisatie Leerproblemen. In 2006 rondde zij ook de opleiding tot orthopedagoge af, inclusief de basis-aantekening diagnostiek. Sinds 2014 is ze werkzaam bij de Kinderacademie Groningen, waar zij meewerkt aan diverse normeringsonderzoeken. Op dit moment is ze betrokken bij een onderzoek van het UMCG naar een nieuw screeningsinstrument van de neuro-motorische ontwikkeling van baby’s.


Deelsessie: IQ tests, zoveel keuze? Praktische sessie rondom testkeuze voor PDW’ers en startende gedragswetenschappers. In deze interactieve sessie komen diverse intelligentietests aan bod. Na een korte introductie gaan we aan de hand van casussen met elkaar in gesprek. Centraal staat steeds opnieuw ‘welke test kies jij en waarom?’.


Drs. Femke Jonker

GZ-psycholoog i.o.t. specialist, promovenda, docent en pro Justitiarapporteur.

Drs. Femke Jonker is GZ-psycholoog in opleiding tot specialist. Daarnaast is zij werkzaam als docent RINO en pro Justitia Rapporteur. Femke Jonker is momenteel voor haar promotieonderzoek bezig met de ontwikkeling van een nieuwe vragenlijst voor adaptief gedrag.


Deelsessie: Licht Verstandelijke Beperking: de uitslag van een IQ-test is niet genoeg. In de GGZ en het forensische veld is bij ongeveer één derde van de cliënten sprake van zwakbegaafdheid of een verstandelijke beperking (tezamen LVB). Een LVB wordt echter nog te weinig herkend. Daarnaast heeft zich in de afgelopen decennia een verschuiving voorgedaan in de definitie van een LVB, waarbij de nadruk niet langer ligt op de cognitieve intelligentie (IQ), maar op adaptief gedrag.

Hoe kun je mensen met een LVB herkennen en hoe maak je contact? We staan in deze deelsessie stil bij maatschappelijke veranderingen die ertoe leiden dat steeds meer mensen met een LVB professionele hulp nodig hebben. Daarnaast wordt onderzoek over de beperkingen van IQ-tests en de correlatie tussen IQ en adaptief functioneren besproken en krijgt je uitleg over instrumenten om adaptief gedrag te meten.


Dr. Dawn P. Flanagan

Professor of Psychology at St. John's University in NY and Affiliate Clinical Professor at Yale Child Study Center, Yale University School of Medicine.

Dr. Flanagan is a widely published author and serves as an expert witness, SLD consultant, and test/measurement consultant and trainer for organizations nationally and internationally. She is a Fellow of APA and a Diplomate of the American Board of Psychological Specialties. She recently received APA’s Division 16 inaugural Contributions to Practice Award.


Deelsessie (In deze deelsessie is Engels de voertaal): Diagnosis of Specific Learning Disabilities. This session will shed light on five foundational sources of information considered necessary to inform the diagnosis of specific learning disabilities: 1) Contemporary theory; 2) The theoretical constructs that are measured on contemporary cognitive batteries (e.g., WISC-V); 3) The relationship between specific cognitive abilities and neuropsychological processes and academic skills (e.g., reading, math); 4) The Cross-battery assessment approach; and 5) The definition of specific learning disability (SLD) (including dyslexia) Next, methods of diagnosing SLD will be presented, including Response-to-Intervention (RTI) and the Pattern of Strengths and Weaknesses (PSW) approach. This presentation will end with guidelines on best practices in SLD diagnosis.

Dr. Joukje Oosterman

Universitair docent en onderzoeker

Dr. Joukje Oosterman is universitair docent aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Joukje heeft reeds vele publicaties op haar naam staan en richt zich met name op cognitie gedurende het ouder worden. Op dit moment is Joukje betrokken bij "The Healthy Brain Project" waarbij verschillende onderzoekers samenwerken om een beter inzicht te krijgen in de werking van het brein in interactie met de omgeving.


Deelsessie: De rol van cognitieve reserve bij het ouder wordenDe ouder wordende mens wordt onvermijdelijk geconfronteerd met een cognitieve achteruitgang, een direct gevolg van veranderingen in het brein. Deze veranderingen hangen echter niet altijd sterk samen met het cognitieve functioneren: waar de ene persoon met forse schade aan het brein slechts een zeer milde achteruitgang ervaart, vertoont de ander forse cognitieve achteruitgang of zelfs dementie. Een belangrijke factor die hieraan ten grondslag ligt is de mate van cognitieve reserve van een individu. Deze reserve, die sterk beïnvloed wordt door de ervaringen en input die we opdoen tijdens ons leven, verklaart bijvoorbeeld waarom een individu met hersenschade indicatief voor de ziekte van Alzheimer, desondanks geen cognitieve stoornissen laat zien. Echter, veel is nog onduidelijk omtrent het begrip cognitieve reserve. De definitie veronderstelt immers dat het een dynamisch proces is dat zich ontwikkelt met het ouder worden. Dit impliceert dat we de reserve van individuen actief kunnen verhogen. Desondanks worden maten die relatief stabiel zijn tijdens (een deel van) de volwassen leeftijd, zoals het opleidingsniveau of de mate van (gekristalliseerde) intelligentie, als proxies voor cognitieve reserve gebruikt. Bij deze bijeenkomst wil ik dieper ingaan op de rol van cognitieve reserve bij het ouder worden en bij het toepassen van interventies ter verbetering van het cognitieve functioneren. Daarnaast zal een discussie gevoerd worden over welke factoren allemaal (kunnen) bijdragen aan de mate van cognitieve reserve alsmede hoe we deze reserve in verschillende lagen van de bevolking kunnen verbeteren.